Manav Kalyan Yojana: માનવ કલ્યાણ યોજના ગુજરાત સરકારની એક મહત્વપૂર્ણ યોજના છે. આ યોજના આર્થિક રીતે પછાત વર્ગો અને નબળા વર્ગના લોકોને સ્વરોજગાર માટે જરૂરી સાધન-ઓજારો (ટૂલકિટ) વિનામૂલ્યે આપવાનો હેતુ ધરાવે છે.
માનવ કલ્યાણ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ
આર્થિક રીતે પછાત વર્ગોના લોકોને પુરતી આવક અને સ્વરોજગાર ઉભો કરવા માટે વ્યવસાય અનુરૂપ સાધનો/ઓજારો આપવા. આ યોજના ગરીબી રેખા નીચે જીવતા કારીગરો અને નાના ધંધાર્થીઓની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા માટે છે.
માનવ કલ્યાણ યોજના માટે પાત્રતા ધોરણ (Eligibility)
- ઉંમર 18 વર્ષથી 60 વર્ષ સુધી હોવી જોઈએ.
- અરજદારના કુટુંબની વાર્ષિક આવક ₹6,00,000/- (૬ લાખ) સુધી.
- ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં BPL (ગરીબી રેખા) યાદીમાં નામ હોવું ફરજિયાત (કેટલાક કિસ્સામાં આવક પ્રમાણપત્રની જરૂર નથી).
- અતિ પછાત વર્ગ (OBC), વિમુક્ત અને વિચરતી જાતિઓ માટે વિશેષ છૂટ: કેટલીક જાતિઓ માટે આવક મર્યાદા લાગુ પડતી નથી, માત્ર જાતિ પ્રમાણપત્ર જરૂરી.
માનવ કલ્યાણ યોજના હેઠળ આવરી લેવાયેલા 10 ટ્રેડ (વ્યવસાય)
આ યોજના હેઠળ હાલમાં 10 ટ્રેડ માટે ટૂલકિટ આપવામાં આવે છે:
- દૂધ-દહીં વેચનાર
- ભરતકામ
- બ્યુટી પાર્લર
- પાપડ બનાવટ
- વાહન સર્વિસિંગ અને રીપેરિંગ
- પ્લમ્બર
- સેન્ટિંગ કામ
- ઇલેક્ટ્રિક એપ્લાયન્સીસ રીપેરિંગ
- અથાણા બનાવટ
- પંચર કિટ
આ ટ્રેડમાં લાભાર્થીને ઇ-વાઉચર દ્વારા ટૂલકિટ મળે છે.
માનવ કલ્યાણ યોજના માટે અરજી પ્રક્રિયા (Application Process)
- અરજી ફક્ત ઓનલાઈન ઇ-કુટિર પોર્ટલ પર કરવાની રહે છે.
- પોર્ટલ: https://e-kutir.gujarat.gov.in/
- મોબાઇલ એપ પણ ઉપલબ્ધ છે (E-Kutir App).
- અરજી સમયે જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરવા પડે છે.
- અરજીઓ સામાન્ય રીતે ચોક્કસ સમયગાળામાં (જેમ કે જુલાઈ-ઓગસ્ટ) ખુલ્લી રહે છે.
માનવ કલ્યાણ યોજના માટે જરૂરી દસ્તાવેજો (Required Documents)
- આધાર કાર્ડ
- રેશન કાર્ડ
- આવક પ્રમાણપત્ર (મામલતદાર/તાલુકા વિકાસ અધિકારી વગેરે)
- જાતિ પ્રમાણપત્ર (જો અનુ. જાતિ/પછાત વર્ગ હોય)
- ફોટો, બેંક વિગતો વગેરે.
અરજીમાં અસલ દસ્તાવેજોની સ્કેન કરેલી નકલ અપલોડ કરવાની રહે છે.
અન્ય મહત્વની વિગતો
- લાભાર્થીને ટૂલકિટ ઇ-વાઉચર દ્વારા મળે છે, જેનાથી વેન્ડર પાસેથી સાધનો લઈ શકાય છે.
- યોજના કુટીર, ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ વિભાગ હેઠળ ચાલે છે.
- હેલ્પ ડેસ્ક: 9909926280/ 9909926180.
નોંધ: યોજનાના નિયમો અને ટ્રેડમાં સમયાંતરે ફેરફાર થઈ શકે છે. તાજી માહિતી અને અરજી માટે ઇ-કુટિર પોર્ટલ અથવા સ્થાનિક જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રનો સંપર્ક કરો. જો વધુ વિગતો અથવા અરજી પ્રક્રિયામાં મદદ જોઈએ તો પોર્ટલ પર રજિસ્ટ્રેશન કરીને તપાસો. આ યોજના હજારો કારીગરોને લાભ આપી ચૂકી છે.